پایگاه خبری همدان نیوز

منابع آبی همدان در سال‌های اخیر بیش از گذشته تحت فشار قرار گرفته و کاهش بارندگی، افت ذخایر زیرزمینی و افزایش نیاز بخش‌های مختلف، مدیریت آب را به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های توسعه‌ای استان تبدیل کرده؛ در چنین شرایطی اجرای طرح‌های جدید تامین آب، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام، حفاظت از سفره‌های زیرزمینی و توسعه سامانه‌های پایش، رویکرد مدیریت منابع آب همدان در دولت چهاردهم است. است.

به گزارش "همدان نیوز"، آب در همدان به یکی از پایه‌های اصلی پایداری اجتماعی، اقتصادی و حتی زیست‌محیطی استان تبدیل شده است؛ چرا که ادامه فعالیت بخش‌های مختلف کشاورزی، صنعت و خدمات و همچنین تامین آب شهرها و روستاها، به مدیریت درست منابع محدود آبی وابسته است.

در سال‌های گذشته، فشار بر منابع آب زیرزمینی در کنار تغییرات اقلیمی و کاهش ورودی برخی منابع سطحی، ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت منابع و مصارف را افزایش داده است. به همین دلیل، سیاست‌گذاری در حوزه آب به سمت اجرای همزمان طرح‌های تامین آب و اقدامات حفاظتی حرکت کرده است تا در کنار ایجاد منابع جدید، از برداشت بی‌رویه و هدررفت ذخایر موجود نیز جلوگیری شود.

در این میان، پروژه‌های بزرگ تامین آب از جمله سد خرمرود تویسرکان و سامانه انتقال آب از سد تالوار، نقش مهمی در ایجاد ظرفیت‌های جدید و پایدارسازی آب آشامیدنی مناطق مختلف استان دارد و تکمیل آنها می‌تواند بخشی از دغدغه‌های مربوط به تامین آب در سال‌های آینده را کاهش دهد.

همزمان با اجرای این طرح‌ها، شرکت آب منطقه‌ای همدان کنترل برداشت از منابع زیرزمینی را نیز دنبال کرده است؛ به‌طوری که در کنار افزایش گروه‌های گشت و بازرسی، هزاران حلقه چاه مورد پایش قرار گرفته و بیش از یک‌هزار و ۳۰۰ حلقه چاه غیرمجاز مسدود شده است.

از سوی دیگر، مدیریت منابع آب تنها به تامین آب و جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز محدود نشده و توسعه سامانه‌های هوشمند پایش، ساماندهی رودخانه‌ها، تعیین حریم منابع آبی، استفاده از پساب، تغذیه مصنوعی سفره‌ها و بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر نیز در مجموعه برنامه‌های این بخش قرار گرفته است.

آب آشامیدنی اولویت نخست طرح‌های آبی همدان

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان می‌گوید: تامین پایدار آب آشامیدنی، مدیریت منابع و مصارف و حفاظت از ذخایر آبی استان، سه محور اصلی فعالیت شرکت در این دوره بوده است.

رضا اخلاص‌مند اظهار کرد: با توجه به شرایط منابع آبی استان، اجرای طرح‌های اولویت‌دار برای تامین آب، افزایش تاب‌آوری شبکه‌های آبرسانی و مدیریت همزمان منابع و مصارف با جدیت دنبال شده است.

وی ادامه داد: رویکرد اصلی شرکت در این زمینه، ایجاد ظرفیت‌های جدید برای تامین آب در کنار صیانت از منابع موجود است تا بتوان نیازهای آبی مناطق مختلف استان را با پایداری بیشتری پاسخ داد.

سد خرمرود در استان همدان با ۹۲ درصد پیشرفت در آستانه آبگیری

یکی از مهم‌ترین پروژه‌های عمرانی بخش آب استان همدان، سد خرمرود تویسرکان است؛ طرحی که تکمیل آن می‌تواند در تامین آب شرب روستاهای منطقه نقش قابل توجهی داشته باشد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان با اشاره به طرح‌های اجراشده در شهرستان تویسرکان گفت: ۱۵ کیلومتر خط انتقال آب و تصفیه‌خانه آب شرب این شهر با ظرفیت ۲۴۰ لیتر در ثانیه، سال گذشته با حضور وزیر نیرو به بهره‌برداری رسید.

وی بیان کرد: در کنار این طرح، عملیات اجرای سد خرمرود نیز با سرعت دنبال شده و این پروژه اکنون به پیشرفت فیزیکی ۹۲ درصد رسیده است.

اخلاص‌مند افزود: سد خرمرود در شرایط فعلی آماده آبگیری است و تکمیل آن می‌تواند نقش مهمی در تامین و پایدارسازی آب آشامیدنی ۵۳ روستای منطقه داشته باشد.

به گفته وی، بهره‌برداری از این سد علاوه بر ایجاد ظرفیت جدید برای تامین آب، می‌تواند وابستگی روستاهای منطقه به منابع ناپایدار را کاهش دهد و شرایط مطمئن‌تری برای برنامه‌ریزی آبی در این بخش از استان ایجاد کند.

در مرکز استان نیز یکی از مهم‌ترین طرح‌های آبی همچنان در حال تکمیل و تقویت است.

اخلاص‌مند درباره وضعیت سامانه انتقال آب از سد تالوار به همدان گفت: در حال حاضر انتقال آب از این سد به شهر همدان به شکل مستمر انجام می‌شود و ظرفیت انتقال در بازه ۴۰۰ تا یک‌هزار و ۲۰۰ لیتر در ثانیه قرار دارد.

وی افزود: برای افزایش پایداری این سامانه، اقدامات مختلفی در بخش تامین برق و تصفیه آب انجام شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان اظهار کرد: تامین برق ایستگاه‌های شماره یک و ۲، آغاز اجرای مرحله پیش‌ته‌نشینی یا کلاریفایر در ایستگاه شماره یک و انعقاد قرارداد اجرای سیستم ازن‌زنی در تصفیه‌خانه شیخی‌جان از جمله این اقدامات است.

وی گفت: اجرای این اقدامات سبب شده پیشرفت فیزیکی طرح به ۹۱ درصد برسد و عملیات باقی‌مانده نیز از سوی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران دنبال می‌شود.

سامانه انتقال آب از سد تالوار برای همدان از جمله طرح‌هایی است که هدف آن ایجاد یک منبع مطمئن برای تامین آب آشامیدنی مرکز استان است و تداوم بهره‌برداری از آن می‌تواند در مدیریت شرایط تنش آبی شهر همدان اهمیت زیادی داشته باشد.

تامین آب تنها به شهر همدان محدود نیست و در سایر مناطق استان نیز طرح‌هایی برای ایجاد ظرفیت‌های جدید در حال اجراست.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان از دریافت مجوز ماده ۲۳ برای طرح انتقال آب به شهرهای کبودرآهنگ، فامنین، قهاوند، مهاجران، پایگاه نوژه و روستاهای واقع در مسیر خبر داد و گفت: با دریافت این مجوز، عملیات اجرایی طرح نیز آغاز شده است.

وی افزود: اجرای این پروژه می‌تواند در ایجاد زیرساخت لازم برای تامین آب این مناطق و روستاهای مسیر مؤثر باشد و بخشی از نیازهای آبی آنها را در آینده پاسخ دهد.

اخلاص‌مند از بازنگری مطالعات و آغاز عملیات انتقال پساب به منطقه ویژه اقتصادی جهان‌آباد خبر داد و گفت: این طرح از جمله پروژه‌هایی است که در راستای استفاده بهینه از منابع آبی و کاهش فشار بر منابع متعارف دنبال می‌شود.

استفاده از پساب تصفیه‌شده در بخش‌های مناسب، می‌تواند نیاز به برداشت آب خام را کاهش دهد و امکان اختصاص منابع باکیفیت‌تر به مصارف شرب را فراهم کند.

در کنار طرح‌های بزرگ، اقدامات پدافندی نیز برای مواجهه با شرایط احتمالی کم‌آبی در دستور کار قرار گرفته است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان گفت: حفر و تجهیز چاه‌های پدافندی و اجرای خطوط انتقال مربوط به آنها از جمله اقداماتی است که برای مدیریت شرایط تنش آبی در حال انجام است.

وی افزود: برداشت بهینه از سد تالوار و همچنین احداث خط انتقال و تصفیه‌خانه پرتابل برای استفاده از ظرفیت رودخانه دره مرادبیگ در فصل‌های غیرزراعی نیز پیگیری می‌شود.

به گفته اخلاص‌مند، مجموعه این اقدامات با هدف ایجاد ظرفیت‌های پشتیبان و افزایش آمادگی استان برای مدیریت دوره‌های کم‌آبی انجام می‌شود.

در شرایطی که تامین منابع جدید زمان‌بر و پرهزینه است، حفاظت از ذخایر موجود اهمیت ویژه‌ای دارد و منابع آب زیرزمینی نیز از مهم‌ترین ذخایر استان محسوب می‌شوند.

اخلاص‌مند با بیان اینکه برای حفاظت از سفره‌های زیرزمینی، تاکنون یک‌هزار و ۳۳۸ حلقه چاه غیرمجاز در استان مسدود شده است، میزان صرفه‌جویی حاصل از انسداد این چاه‌ها را ۱۷ میلیون مترمکعب اعلام کرد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان افزود: کنترل برداشت‌های غیرمجاز یکی از برنامه‌های اصلی برای جلوگیری از تشدید فشار بر منابع زیرزمینی است و فعالیت گروه‌های گشت و بازرسی نیز در همین راستا افزایش یافته است.

وی ادامه داد: تعداد گروه‌های گشت و بازرسی از ۱۹ گروه به ۲۵ گروه افزایش یافته تا نظارت بر وضعیت منابع آب و چاه‌های موجود با گستردگی بیشتری انجام شود.

مدیریت منابع زیرزمینی بدون اطلاع دقیق از میزان برداشت‌ها امکان‌پذیر نیست و در همین راستا نصب کنتورهای هوشمند روی چاه‌ها دنبال شده است.

اخلاص‌مند گفت: تاکنون یک‌هزار و ۲۶۸ دستگاه انواع کنتور هوشمند روی چاه‌های مجاز استان نصب شده است.

وی افزود: استفاده از این تجهیزات امکان اندازه‌گیری دقیق‌تر میزان برداشت و کنترل بهتر مصرف آب را فراهم می‌کند و می‌تواند در جلوگیری از برداشت بیش از میزان تعیین‌شده مؤثر باشد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان گفت: در مجموع یک‌هزار و ۳۹۸ مورد تخصیص آب برای بخش‌های صنعتی و گلخانه‌ای استان انجام شده است.

وی حجم کل این تخصیص‌ها را ۶ میلیون و ۹۳۶ هزار مترمکعب اعلام کرد و افزود: تخصیص منابع آبی به بخش‌های مختلف باید با توجه به ظرفیت منابع و نیازهای توسعه‌ای استان انجام شود.

اخلاص‌مند گفت: تاکنون برای ۵۶۶ هکتار از اراضی مربوط به سدها و تأسیسات آبی استان سند تک‌برگ دریافت شده است.

وی افزود: برای ۹۰۴ هکتار از اراضی واقع در حریم رودخانه‌های استان نیز سند تک‌برگ اخذ شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان ادامه داد: در بخش ساماندهی رودخانه‌ها نیز ۹۴ کیلومتر لایروبی و ۹۰ کیلومتر رپرگذاری انجام شده است.

وی گفت: مطالعات تعیین حد بستر و حریم رودخانه‌ها نیز در ۴۱۲ کیلومتر انجام شده و ۵۶ هکتار از اراضی واقع در حد و بستر رودخانه‌ها آزادسازی شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان گفت: مطالعات شبکه آبیاری و زهکشی کلان ملایر به پایان رسیده و روند دریافت مجوز ماده ۲۳ این طرح در حال پیگیری است.

وی همچنین از بازنگری مطالعات تغذیه مصنوعی هلور و آجین در اسدآباد خبر داد و افزود: عملیات اجرایی این طرح نیز در حال انجام است.

تغذیه مصنوعی از جمله روش‌هایی است که می‌تواند برای مدیریت روان‌آب‌ها و تقویت منابع زیرزمینی مورد استفاده قرار گیرد و در شرایط کاهش منابع آب، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

افزایش دقت در مدیریت منابع آب نیازمند دسترسی به اطلاعات به‌روز و امکان پایش مستمر منابع است.

اخلاص‌مند گفت: احداث سالن رصد و پایش چاه‌های استان و مدیریت بحران با اعتبار ۳۳ میلیارد ریال در دستور کار شرکت قرار گرفته است.

وی افزود: توسعه چنین زیرساخت‌هایی می‌تواند امکان رصد دقیق‌تر وضعیت چاه‌ها و منابع آب و همچنین واکنش سریع‌تر در زمان بروز شرایط بحرانی را فراهم کند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای همدان اظهار کرد: یک سامانه پنل خورشیدی با ظرفیت ۷۲ کیلووات احداث و راه‌اندازی شده و برق تولیدشده از آن به شبکه تزریق می‌شود.

اخلاص مند خاطرنشان کرد: توسعه انرژی خورشیدی می‌تواند بخشی از نیازهای انرژی مجموعه را تأمین و استفاده از ظرفیت‌های تجدیدپذیر را در زیرساخت‌های دولتی افزایش دهد.