پایگاه خبری همدان نیوز

رئیس اداره حفاظت و مدیریت زیستگاه و امور مناطق اداره کل حفاظت محیط زیست استان همدان گفت: همدان ظرفیت تبدیل شدن به یکی از مقصدهای مهم طبیعت‌گردی غرب کشور را دارد، اما شرط بهره‌برداری از این سرمایه، حفاظت از آن برای نسل‌های آینده است.

به گزارش "همدان نیوز"، فاطمه کاظمینی در جمع خبرنگاران اظهار کرد: همدان با برخورداری از ظرفیت‌های متنوع طبیعی و فرهنگی، امکان توسعه طبیعت‌گردی و گردشگری روستایی را دارد، اما بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها زمانی می‌تواند به اشتغال، رونق اقتصادی و توسعه پایدار منجر شود که حفاظت از منابع طبیعی و ظرفیت اکولوژیک مناطق، محور برنامه‌ریزی‌ها قرار گیرد.

وی افزود: استان همدان با برخورداری از کوهستان الوند، مناطق طبیعی و حفاظت‌شده، غارها، چشم‌اندازهای طبیعی، تنوع زیستی و روستاهایی با جاذبه‌های طبیعی و فرهنگی، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه طبیعت‌گردی در غرب کشور دارد.

کاظمینی ادامه داد: نزدیکی برخی از این عرصه‌ها به مراکز شهری و وجود روستاهایی با معماری بومی و فرهنگ محلی، امکان شکل‌گیری زنجیره‌ای از گردشگری طبیعی و روستایی را فراهم کرده است؛ ظرفیتی که در صورت برنامه‌ریزی صحیح می‌تواند علاوه بر جذب گردشگر، زمینه ایجاد اشتغال و تقویت اقتصاد جوامع محلی را نیز فراهم کند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های طبیعی استان در حوزه طبیعت‌گردی، اظهار کرد: بهره‌برداری اصولی از این ظرفیت‌ها می‌تواند به ایجاد اشتغال، تقویت اقتصاد جوامع محلی، رونق صنایع‌دستی و محصولات بومی و توسعه روستایی کمک کند و در کاهش روند مهاجرت از روستاها مؤثر باشد.

 کاظمینی با تأکید بر اینکه تحقق این اهداف نیازمند رعایت الزامات زیست‌محیطی است، افزود: گردشگری در مناطق طبیعی باید بر اساس برنامه‌ریزی علمی و در چارچوب الزامات حفاظت از محیط‌زیست انجام شود تا توسعه گردشگری به آسیب به منابع طبیعی و تنوع‌زیستی منجر نشود.

طرح‌های مدیریت جامع؛ نقشه راه طبیعت‌گردی

کاظمینی با اشاره به اهمیت طرح‌های مدیریت جامع مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط‌زیست، ادامه داد: این طرح‌ها با بررسی ابعاد طبیعی، زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی، نحوه استفاده از ظرفیت‌های هر منطقه را مشخص می‌کنند و ساماندهی طبیعت‌گردی نیز بخشی از این برنامه‌هاست.

وی یکی از مهم‌ترین ابزارهای این رویکرد را تعیین زون‌های تفرج و پهنه‌های مستعد طبیعت‌گردی دانست و گفت: همه عرصه‌های یک منطقه تحت مدیریت، ظرفیت پذیرش گردشگر ندارند؛ برخی عرصه‌ها برای حفاظت شدید، برخی برای فعالیت‌های مدیریتی و ویژه و برخی نیز با رعایت ضوابط برای تفرج و طبیعت‌گردی اختصاص می‌یابند.

رئیس اداره حفاظت و مدیریت زیستگاه و امور مناطق اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان‌همدان تصریح کرد: هدف از این تقسیم‌بندی، تبدیل گردشگری پراکنده و گاه آسیب‌زا به فعالیتی مدیریت‌شده و متناسب با ظرفیت اکولوژیک منطقه است.

توسعه گردشگری در مناطق حفاظت‌شده تابع طرح مدیریت است

کاظمینی با اشاره به مطالعات و برنامه‌های مدیریتی در برخی مناطق حفاظت‌شده استان، اظهار کرد: با نهایی شدن مطالعات توجیهی ـ تفصیلی برخی مناطق حفاظت‌شده استان و اجرای برنامه‌های مربوط در مناطق حفاظت‌شده لشگردر و خانگرمز، هر گونه توسعه گردشگری باید مطابق قوانین و مقررات حفاظتی و طرح مدیریت هر منطقه انجام شود.

وی ادامه داد: پروژه‌های طبیعت‌گردی صرفاً در مناطق دارای طرح مدیریتی و در زون‌های مجاز، از جمله زون‌های تفرج گسترده و متمرکز و در مواردی سایر زون‌های استفاده، با تشخیص فنی و کارشناسی، قابل اجراست.

وی با اشاره به الزامات قانونی در زمینه عرصه‌های تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست، بیان کرد: بر اساس ماده ۱۶ قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست، عرصه‌ها و اعیان املاک دولتی واقع در مناطق تحت مدیریت تابع ضوابط قانونی هستند و واگذاری آنها به معنای انتقال مالکیت نیست.

کاظمینی تأکید کرد: بنابراین توسعه گردشگری نباید به واگذاری بی‌ضابطه عرصه‌های طبیعی یا تغییر کاربری آنها منجر شود، بلکه بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها در چارچوب قوانین می‌تواند در اختیار سرمایه‌گذاران حقیقی یا حقوقی قرار گیرد.

ظرفیت برد باید مبنای حضور گردشگران باشد

وی یکی دیگر از الزامات توسعه طبیعت‌گردی را توجه به ظرفیت برد گردشگری عنوان کرد و گفت: میزان حضور گردشگران، نوع فعالیت‌ها و زیرساخت‌های مورد نیاز باید متناسب با توان اکولوژیک هر منطقه تعیین شود.

رئیس اداره حفاظت و مدیریت زیستگاه و امور مناطق اداره کل حفاظت محیط زیست استان همدان افزود: در صورتی که تعداد گردشگران یا نوع فعالیت‌های گردشگری بیش از ظرفیت یک منطقه باشد، فشار بر منابع طبیعی، پوشش گیاهی، حیات وحش و سایر مؤلفه‌های زیست‌محیطی افزایش پیدا می‌کند؛ بنابراین ظرفیت برد باید مبنای تصمیم‌گیری قرار گیرد.

سهم جوامع محلی از طبیعت‌گردی افزایش یابد

کاظمینی در ادامه با تأکید بر نقش جوامع محلی در توسعه طبیعت‌گردی، اظهار کرد: در کنار حفاظت از منابع طبیعی، مشارکت جوامع محلی اهمیت زیادی دارد و باید به گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که مردم ساکن در مناطق پیرامونی نیز از منافع گردشگری بهره‌مند شوند.

وی افزود: پیوند طبیعت با اقامتگاه‌های بوم‌گردی، صنایع‌دستی، محصولات محلی و خدمات گردشگری می‌تواند سهم بیشتری از منافع این فعالیت را نصیب مردم منطقه کند و زمینه حضور سرمایه‌گذاران بخش خصوصی را برای ایجاد زیرساخت‌ها و خدمات سازگار با محیط زیست فراهم آورد.

کاظمینی با بیان اینکه توسعه طبیعت‌گردی و حفاظت از محیط زیست دو مقوله جدا از یکدیگر نیستند، گفت: اصل تعیین‌کننده این است که توسعه گردشگری باید تابع برنامه مدیریت منطقه باشد، نه اینکه برنامه مدیریت منطقه تابع گردشگری شود.

وی خاطرنشان کرد: اگر این اصل در سیاست‌گذاری و اجرا رعایت شود، طبیعت‌گردی می‌تواند به یکی از محورهای توسعه پایدار، اشتغال محلی و رونق اقتصادی همدان تبدیل شود.

رئیس اداره حفاظت و مدیریت زیستگاه و امور مناطق اداره کل حفاظت محیط زیست استان همدان  گفت: همدان ظرفیت تبدیل شدن به یکی از مقصدهای مهم طبیعت‌گردی غرب کشور را دارد، اما شرط بهره‌برداری از این سرمایه، حفاظت از آن برای نسل‌های آینده است.