مشکل اصلی استان، کمبود منابع آب نیست؛ مدیریت مصرف است

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت منابع آب استان، گفت: بخش کشاورزی با سهم عمده از مصرف آب، ظرفیت قابل توجهی برای صرفه‌جویی دارد و تحقق این هدف مستلزم اصلاح الگوی مصرف، بازنگری در سیاست‌های توسعه کشاورزی و تقویت همکاری میان دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها و نهادهای علمی است.

به گزارش "همدان‌نیوز"، منصور ستوده در نشست بسیج مهندسین با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و تخصصی در مدیریت منابع آب استان همدان، اظهار کرد: ارتباط مستمر میان دستگاه‌های اجرایی، بسیج مهندسین، دانشگاه‌ها و انجمن‌های تخصصی می‌تواند زمینه‌ساز ارائه راهکارهای علمی و مؤثر برای حل چالش‌های حوزه آب باشد.

وی با بیان اینکه فاصله گرفتن برخی مدیران و کارشناسان از مباحث علمی و دانشگاهی، ضرورت تقویت ارتباط میان دانش و عرصه اجرا را دوچندان می‌کند، افزود: برای حل مسائل موجود باید از ظرفیت دانشگاه‌ها و مجموعه‌های علمی استفاده کنیم تا در کنار تجربه اجرایی، نگاه‌های جدید و راهکارهای کارشناسی نیز وارد فرایند تصمیم‌گیری شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان با اشاره به محدودیت منابع آبی استان، مدیریت مصرف را یکی از مهم‌ترین اولویت‌های پیش‌رو دانست و تصریح کرد: باید نگاه خود را از تمرکز صرف بر تأمین منابع جدید آب به سمت مدیریت مصرف، افزایش بهره‌وری و اصلاح الگوهای استفاده از منابع موجود تغییر دهیم.

ستوده با اشاره به سهم قابل توجه بخش کشاورزی از مصرف آب استان، گفت: حتی اگر حداقل یک‌ونیم میلیارد مترمکعب آب در بخش کشاورزی مصرف شود، صرفه‌جویی ۱۰ درصدی در این بخش می‌تواند حدود ۱۵۰ میلیون مترمکعب آب را آزاد کند؛ رقمی که با کل مصرف سالانه آب شرب استان برابری می‌کند.

وی افزود: این مقایسه نشان می‌دهد که مدیریت مصرف در بخش کشاورزی چه ظرفیت بزرگی برای تأمین نیازهای سایر بخش‌ها دارد و ضروری است به جای تمرکز صرف بر منابع جدید، اصلاح شیوه‌های مصرف در اولویت قرار گیرد.

ستوده با اشاره به هزینه‌های سنگین تأمین منابع جدید آب، اظهار کرد: برای تأمین مقادیر محدودی آب از طریق حفر چاه‌های جدید، باید هزینه‌های بسیار زیادی صرف شود؛ در حالی که صرفه‌جویی در بخش کشاورزی و اصلاح الگوی مصرف می‌تواند با اثربخشی بیشتری به تأمین نیازهای استان کمک کند.

وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های توسعه کشاورزی خاطرنشان کرد: نمی‌توان بدون توجه به محدودیت منابع آب، همچنان بر افزایش تولید محصولات آب‌بر و توسعه کشت‌های سنتی تأکید کرد. سیاست‌های کشاورزی باید متناسب با ظرفیت‌های آبی استان تنظیم شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان با اشاره به تجربه برخی استان‌ها در توسعه گلخانه‌ها و تغییر الگوی کشت، بر ضرورت جذب سرمایه‌گذاری در بخش‌های کم‌آب‌بر و افزایش بهره‌وری تأکید کرد.

ستوده در ادامه با اشاره به ضرورت اصلاح شبکه‌های توزیع آب شهری گفت: در شرایطی که برای تأمین آب شهرها هزینه‌های قابل توجهی صرف حفر چاه و ایجاد منابع جدید می‌شود، باید به همان اندازه برای کاهش هدررفت آب در شبکه‌های موجود نیز برنامه‌ریزی کنیم.

وی افزود: اصلاح شبکه‌های فرسوده، کاهش هدررفت و مدیریت فشار می‌تواند بخش قابل توجهی از نیاز آبی شهرها را تأمین کند و از تحمیل هزینه‌های سنگین برای ایجاد منابع جدید جلوگیری شود.

وی با بیان اینکه تصمیم‌گیری در شرایط بحران نباید مانع توجه به راهکارهای بلندمدت شود، تصریح کرد: تأمین آب شرب مردم ضروری است، اما این موضوع نباید موجب کنار گذاشتن برنامه‌های اصلاح شبکه و کاهش هدررفت شود. همه دستگاه‌ها باید در تأمین اعتبارات و تسهیل اجرای این پروژه‌ها مشارکت کنند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان با انتقاد از استفاده صنایع از منابع آب زیرزمینی در شرایطی که امکان بهره‌گیری از پساب وجود دارد، گفت: برخی صنایع استان ظرفیت استفاده از پساب را دارند، اما همچنان از منابع ارزشمند آب زیرزمینی استفاده می‌کنند.

ستوده تأکید کرد: باید با استفاده از ابزارهای حمایتی، سیاست‌گذاری مناسب و مشوق‌های لازم، صنایع را به سمت استفاده از پساب هدایت کنیم؛ چراکه منابع آب زیرزمینی سرمایه‌ای راهبردی برای استان و نسل‌های آینده است.

وی افزود: توسعه پایدار صنعتی باید بر پایه بهره‌وری و استفاده از منابع جایگزین صورت گیرد و نمی‌توان منابع محدود آب را بدون توجه به ظرفیت‌های موجود برای استفاده مجدد از پساب مصرف کرد.

 ستوده با اشاره به ضرورت تدوین برنامه‌های بلندمدت مدیریت منابع آب استان، اظهار کرد: مطالعات جامع آب شرب و صنعت استان با افق سال ۱۴۳۰ در حال انجام است و در این مطالعات، وضعیت منابع موجود، نیازهای آینده، رشد جمعیت و میزان کسری آب بررسی خواهد شد.

وی با تأکید بر ضرورت استمرار برنامه‌های علمی و کارشناسی در دوره‌های مختلف مدیریتی، افزود: مسائل آب ماهیتی بلندمدت دارند و نمی‌توان با تغییر دولت‌ها و مدیران، سیاست‌های علمی و برنامه‌های راهبردی را کنار گذاشت.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان همچنین با اشاره به موضوع طرح‌های تغذیه مصنوعی و سدهای زیرزمینی، گفت: اجرای چنین طرح‌هایی باید بر اساس مطالعات دقیق، بررسی هزینه‌ها، امکان‌سنجی فنی و تعیین میزان تأثیرگذاری بر ذخایر آبخوان‌ها انجام شود.

وی افزود: شرکت آب منطقه‌ای آمادگی دارد با همکاری بسیج مهندسین و دانشگاه‌ها، مطالعات و نشست‌های تخصصی مشترکی را برای بررسی ظرفیت‌های استان و شناسایی راهکارهای مؤثر در مدیریت منابع آب برگزار کند.

ستوده در پایان با تأکید بر ضرورت مشارکت همه دستگاه‌ها و نهادهای علمی در حل مسائل آبی استان، خاطرنشان کرد: مدیریت منابع آب نیازمند نگاه جامع، همکاری بین‌بخشی و توجه به منافع نسل‌های آینده است و باید از همه ظرفیت‌های علمی، اجرایی و تخصصی برای حفظ و بهره‌برداری پایدار از منابع آب همدان استفاده کنیم.