سازش ۲۷ درصدی پرونده‌های شورای حل اختلاف همدان/ نجات ۷ محکوم به قصاص

معاون حل اختلاف دادگستری کل استان همدان گفت: در سال ۱۴۰۴ از مجموع ۶۳ هزار و ۸۳۸ پرونده وارده به شوراهای حل اختلاف استان، ۱۷ هزار و ۷۴۲ پرونده به سازش منتهی شده است.

به گزارش "همدان نیوز"، حسین مرشدی در سالن جلسات دادگستری کل استان همدان اظهار کرد: تا سال ۱۳۹۸ فعالیت شوراهای حل اختلاف بیشتر بر صلح و سازش متمرکز بود، اما پس از آن موضوعاتی همچون حل اختلاف، داوری، میانجیگری و تشکیل هیأت‌های صلح نیز به مأموریت‌های معاونت حل اختلاف اضافه شد.

وی با اشاره به عملکرد شوراهای حل اختلاف استان همدان در سال گذشته، گفت: در سال ۱۴۰۴ تعداد ۶۳ هزار و ۸۳۸ پرونده وارد شوراهای حل اختلاف استان شد که از این تعداد ۱۷ هزار و ۷۴۲ پرونده، معادل ۲۷.۸ درصد، با سازش طرفین مختومه شد.

وی این میزان سازش را قابل توجه دانست و تصریح کرد: هدف اصلی ما صرفاً کاهش ورودی پرونده به دادگستری نیست، بلکه تلاش داریم مردم بتوانند با گفت‌وگو، تفاهم و سازش، اختلافات خود را حل کنند.

معاون حل اختلاف دادگستری کل استان همدان افزود: در سه ماهه نخست سال جاری نیز ۱۶ هزار و ۹۸۴ پرونده وارد شوراهای حل اختلاف استان شده که سه هزار و ۱۱۹ مورد آن، معادل حدود ۲۲.۵ درصد، به سازش ختم شده است.

وی با اشاره به عملکرد هیأت‌های صلح در استان اظهار کرد: از زمان تشکیل هیأت‌های صلح تاکنون حدود ۲۰۰ صلح‌یار در استان فعالیت می‌کنند که این افراد پس از انجام بررسی‌های لازم و دریافت ابلاغ، خارج از فضای رسمی دادگستری برای حل اختلافات مردم اقدام می‌کنند.

مرشدی گفت: در سال ۱۴۰۴ تعداد دو هزار و ۹۰۳ پرونده وارد هیأت‌های صلح استان شد که ۸۰۰ پرونده آن به مصالحه انجامید. همچنین در سه ماهه نخست امسال نیز از ۷۷۴ پرونده وارده، ۱۶۲ پرونده با سازش پایان یافت.

وی از نقش مهم هیأت‌های صلح در پرونده‌های مهم خبر داد و گفت: اقدامات این هیأت‌ها در سال گذشته موجب سازش در ۶۵ پرونده زندانی‌دار و آزادی زندانیان شد. همچنین هفت پرونده قتل به سازش منجر شد و محکومان از اجرای حکم قصاص نجات یافتند. علاوه بر این، ۶۵ پرونده نزاع دسته‌جمعی نیز با تلاش این هیأت‌ها به سازش ختم شد.

معاون حل اختلاف دادگستری کل استان همدان درباره موضوع داوری نیز بیان کرد: داوران حرفه‌ای که از سوی مرکز مربوطه پروانه دریافت می‌کنند، می‌توانند مانند یک قاضی به پرونده‌ها رسیدگی کرده و رأی صادر کنند. این شیوه باعث می‌شود بسیاری از اختلافات بدون ورود به فرآیند طولانی دادگاه و در محیطی غیررسمی‌تر حل شود.

وی افزود: در سال گذشته ۸۵ پروانه داوری صادر شده و پرونده‌های ارجاعی به داوری در استان حدود ۵۵۵ مورد بوده است. مزیت داوری این است که پرونده‌ها باید در بازه زمانی کوتاه‌تری رسیدگی شوند و معمولاً حداکثر ظرف شش ماه تعیین تکلیف خواهند شد.

مرشدی همچنین از تولید و انتشار سه هزار و ۸۷۰ محتوای مرتبط با فرهنگ صلح و سازش در فضای مجازی خبر داد و گفت: معاونت حل اختلاف استان در سال گذشته ۲۲۹ جلسه ملاقات مردمی با حضور یک هزار و ۲۲ نفر برگزار کرده و در سه ماهه امسال نیز ۶۹ جلسه ملاقات با ۲۹۵ نفر انجام شده است.

وی با اشاره به اهمیت آموزش در مجموعه حل اختلاف اظهار کرد: دوره‌های آموزشی برای کارکنان شوراها، داوران و میانجیگران برگزار شده و سال گذشته آموزش‌های برخط با حضور سه استان همدان، خراسان جنوبی و سمنان انجام شد.

معاون حل اختلاف دادگستری کل استان همدان در پایان با اشاره به برگزاری آزمون استخدامی قوه قضائیه در آذرماه سال گذشته گفت: هدف اصلی این فرآیند، جذب نیروهای فعال در شوراهای حل اختلاف است، اما از خارج از شوراها نیز جذب انجام شده و تاکنون حدود ۲۰۰ نفر مصاحبه شده و ۴۵ نفر برای مراحل گزینش معرفی شده‌اند.

مرشدی درباره سازش‌های انجام‌شده در شوراهای حل اختلاف نیز اظهار کرد: سازش به معنای صرف‌نظر کردن کامل از حق نیست، بلکه می‌تواند شکل‌های مختلفی داشته باشد؛ از جمله توافق برای پرداخت بدهی در مهلت مشخص، تخفیف در میزان مطالبه یا رسیدن طرفین به راهکاری که اختلاف را بدون ادامه دعوا حل کند.

وی تأکید کرد: اصل در سازش‌های انجام‌شده، رضایت طرفین است و اجبار به سازش در دستور کار شوراهای حل اختلاف نیست. عمده سازش‌ها با گفت‌وگو و رضایت واقعی طرفین شکل می‌گیرد و همین موضوع موجب پایداری بیشتر آنها می‌شود.

معاون حل اختلاف دادگستری کل استان همدان با اشاره به پرونده‌های خانواده گفت: در این نوع پرونده‌ها، هدف صرفاً ثبت یک آمار سازش نیست، بلکه تلاش می‌شود سازش واقعی و پایدار ایجاد شود؛ چراکه حفظ بنیان خانواده و جلوگیری از آسیب‌های اجتماعی اهمیت بیشتری از صرف مختومه شدن پرونده دارد.

وی درباره میزان ارجاع پرونده‌ها به شوراهای حل اختلاف نیز گفت: همه پرونده‌ها قابلیت ارجاع برای سازش ندارند و پرونده‌هایی به شورا ارسال می‌شوند که احتمال موفقیت در ایجاد صلح و سازش در آنها بیشتر باشد تا از اتلاف وقت طرفین جلوگیری شود.

مرشدی افزود: بیشترین میزان سازش در سال گذشته مربوط به یکی از حوزه‌های قضایی استان بود که حدود ۵۵ درصد پرونده‌های ارجاعی آن به سازش منتهی شد.

وی با اشاره به اهمیت فرهنگ‌سازی در زمینه صلح و سازش گفت: توسعه این فرهنگ نیازمند آموزش و اطلاع‌رسانی از سنین پایین است تا مردم باور کنند بسیاری از اختلافات را می‌توانند با گفت‌وگو و تفاهم حل کنند و الزاماً هر اختلافی نباید به دادگاه ختم شود.

معاون حل اختلاف دادگستری کل استان همدان خاطرنشان کرد: رسانه‌ها نقش مهمی در ترویج فرهنگ صلح و سازش دارند و می‌توان با تولید محتوا، برنامه‌های آموزشی و حتی ساخت آثار هنری، آثار مثبت سازش را به جامعه نشان داد.

وی مهم‌ترین عامل موفقیت در ایجاد سازش را مهارت فرد سازش‌دهنده دانست و گفت: توانایی گفت‌وگو، شناخت شرایط روحی طرفین، استفاده از روش‌های مناسب ارتباطی و ایجاد فضای اعتماد، از مهم‌ترین مهارت‌هایی است که صلح‌یاران و اعضای شوراهای حل اختلاف باید داشته باشند.

مرشدی همچنین درباره هیأت‌های صلح اظهار کرد: این افراد عمدتاً از میان معتمدان و افراد اثرگذار هر جامعه انتخاب می‌شوند و بدون دریافت حقوق، با انگیزه‌های اجتماعی و خیرخواهانه برای حل اختلافات مردم فعالیت می‌کنند.

وی گفت: در استان همدان حدود ۲۰۰ صلح‌یار فعالیت دارند و برخی از آنها از افراد متخصص مانند مشاوران خانواده و افراد دارای تحصیلات دانشگاهی هستند که در مراکز مختلف به مردم خدمات مشاوره و صلح ارائه می‌کنند.

معاون حل اختلاف دادگستری کل استان همدان تأکید کرد: هدف مجموعه حل اختلاف این است که اختلافات مردم پیش از تبدیل شدن به پرونده‌های طولانی قضایی، با گفت‌وگو، میانجیگری و سازش حل شود و جامعه به سمت فرهنگ تفاهم و کاهش تنش حرکت کند.